Версия для печати
Шэмбэт, ШышъхьэIум и 04 2018 06:36

Абрэдж Альмир фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон Адыгэ Республикэм и лъэпкъ музей къыщызэIуахыгъ

Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъоныр Абрэдж Альмир щыIэныгъэ гъогоу къыкIугъэм фэгъэхьыгъ. ЦIыф цIэрыIом ыгу къызытемыожьырэр илъэс хъугъэ.

museum1

Лъэпкъ музеим ипащэ игуадзэу Шэуджэн Налмэс зэхахьэр зэрищагъ. Ащ ипэублэ гущыIэ щыхигъэунэфыкIыгъ Абрэдж Альмир фэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъоным лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэрэхэлажьэхэрэр.

А. Абрэджыр 1945-рэ илъэсым шэкIогъум и 28-м Хьатыгъужъыкъуае къыщыхъугъ. 1976 – 1988-рэ илъэсхэм Сыхъум щыпсэугъ. ШIэныгъэмкIэ Абхъаз къэралыгъо музеим исекретарэу Iоф ышIагъ. 1988-рэ илъэсым Адыгеим къы­гъэ­зэжьи, хэку краеведческэ му­зеим ипащэу агъэнэфагъ.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иминистрэ игуадзэу ШъэуапцIэкъо Аминэт зэхахьэм къыщи­Iуагъэм бэмэ уарегъэгупшысэ. Абрэдж Альмир музеим ипащэу зэрэщытым дакIоу, общественнэ IофышIэшхуагъ. Адыгэ Хасэм хэтыгъ, Дунэе Адыгэ Хасэм иIоф­хэм чанэу ахэлажьэщтыгъ. Адыгеир Краснодар краим къызыхэ­кIыжьым, къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэным фэшI унэшъо хэхыгъэхэр штэгъэнхэм кIэщакIо фэхъугъ.

museum2

— Iофыр нахь зыщыкъиным гукIи, псэкIи хэтыгъ, пчэ­гум шъхьэихыгъэу иеп­лъыкIэхэр къыщиIон ылъэ­кIыщтыгъ, — хигъэ­унэфыкIыгъ ШъэуапцIэкъо Аминэт.
КъокIыпIэм щыпсэурэ лъэпкъхэм яискусствэ­хэмкIэ Къэралыгъо музееу Мыекъуапэ дэтым ипащэу Кушъу Нэф­сэт зэришэнэу, шъхьэ­ихыгъэу къэгущыIагъ. Ащ зэри­лъы­тагъэмкIэ, Абрэдж Альмир иIофшIагъэ тарихъым шIукIэ къыхэгъэнэжьыгъэн фае. Къалэм, къуаджэу зыщыщым, нэмыкIхэм ащыщ Лъэпкъ музеим ыцIэ афаусыныр тефэ.

Зэхахьэм хэлажьэхэрэр а уахътэм зэдырагъаштэу Iэгу теуагъэх, Н. Кушъум къы­Iуагъэм мэхьэнэ ин ра­тыгъ.

ШIэныгъэлэжьхэу, общественнэ IофышIэхэу МэщфэшIу Нэдждэт, Ацумыжъ Казбек, Пашътэ Мадинэ, ЦIыкIушъо Аслъан, ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Беданыкъо Нихьад, Абрэдж Ачэрдан, нэмыкI­хэу зэхахьэм къыщыгущыIагъэ­хэм ягупшысэхэр щыIэныгъэм къыпкъырэкIых. Лъэпкъ шIэжь зиIэ цIыф лъэшэу, зэкъошныгъэм игъэ­пытакIоу, гукIэгъу зыхэлъ IофышIэшхоу А. Абрэджыр щытыгъэу алъытагъ. Тхылъ къыфыдагъэкIыщтми, исурэтхэр зыдэт альбом фашIыщтми зэхэщакIохэм IэпыIэгъу афэхъунхэм фэхьазырых.

Лъэпкъ музеим щылажьэхэрэм ацIэкIэ МэфэшIукъо Щангулэ зэ­ха­хьэм хэлэжьагъэхэм «Тхьашъуе­гъэпсэу» къариIожьыгъ Альмир лъытэныгъэ ин зэрэфашIырэм фэшI. А. Абрэджым иIахьылхэри зэхахьэм къыщыгущыIагъэх.
Музеим ия 3-рэ къат къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъоным А. Абрэджым ипсэукIэ щыIэныгъэм епхыгъэу зэрэщытыгъэр IупкIэу къеIуатэ. ИкIэлэгъум, иныбджэ­гъухэм, Адыгэ Республикэм икъэ­ралыгъо гъэпсыкIэ игъэпы­тэн, Адыгэ Хасэм хэтэу зэIукIэгъухэм зэрахэлажьэщтыгъэм, фэшъхьаф­хэм икIэрыкIэу уяплъы. Тхылъхэр, журналхэр, гъэзетхэр — ахэри тарихъым иIотакIох.

Къэгъэлъэгъоныр къэзыгъэбаирэр А. Абрэджым иIофшIакIэ зэпхыгъэ едзыгъор ары. Столым тхьапэхэр, тхылъхэр, тутыныр, фэшъхьафхэри телъых — ищыIэныгъэ зытетыгъэр къагъэлъагъо.

Абрэдж Альмир ышыпхъоу Зарэ, ыпхъоу Саидэ, Альмир икъорэлъфэу Инал, фэшъхьафхэм гущыIэгъу тафэхъугъ. ЦIыф цIэ­рыIоу зэрэщытыгъэм уасэ фашIызэ, зэряIахьылым гукIэ къыфагъэ­зэжьы, исурэт кIэлъырытхэу гуп­­шысэхэм зэлъаштэх…

Къызхэтхыгъэр: adygvoice.ru

 

Еджагъэх 210 фэдизэрэ