Бэрэскэжъый, Гъэтхапэм и 14 2018 08:52

Гъэтхапэм и 14 адыгабзэм ыкIи адыгэ тхакIэм ямаф

Мыекъуапэ, гъэтхапэм и 14

2000 илъэсым щегъэжьагъэу гъэтхапэм и 14 адыгабзэм ыкIи адыгэ тхакIэм ямафэу агъэнэфагъ. Мыщ тарихъ лъапсэ иI.

1853 илъэсым гъэтхапэм и 14 "Адыгабзэм итхыбзэ" Бэрсэй Умар къалэу Тифлис къыщыдигъэкIыгъагъ. Адыгэ лъэпкъымкIэ хъугъэ-шIэгъэ ин, апэрэу адыгабзэм ихьарыфылъэ къыхаутыгъ. Бэрсэй Умар зэхигъэуцогъэ тхыбзэм арап хьарыфхэр ылъапсэу гъэпсыгъагъ ыкIи адыгабзэм зэкIэ имакъэхэр дэгъоу къытыщтыгъэх.

Бэрсэй Умар 1807 илъэсым абдзэхэ къуаджэ къыщыхъугъ. Илъэси 8 ыныбжьэу Мысыр ащагъ ыкIи ащ гъэсэныгъэ щызэригъэгъотыгъагъ, арапыбзэ, французыбзэ, тюркыбзэ ыкIи урысыбзэ ышIэщтыгъэх.

Ихэку къызегъэзэжьым Бэрсэй Умар Ставрополь гимназием адыгабзэмкIэ кIэлэегъаджэу агъэнэфагъ ыкIи мы лъэхъаныр ары адыгэ тхыбзэр зитхыгъэр. Ежь иIофшIагъэкIэ адыгабзэр аригъашIэщтыгъ. Кавказ бзэхэмкIэ ушэтакIоу, шIэныхэмкIэ Академием хэтэу Петр Услар дэлэжьагъ. Урыс хьарыфхэр ылъапсэу адыгэ тхыбзэ зэхэгъэуцогъэным Iоф дашIагъ.

Бэрсэй Умар ыпэкIи, ыужыкIи бэмэ адыгэ тхыбзэ зэхагъэуцуагъ. Ау ар къыхэзыутыгъэр апэдэдэ Бэрсэй Умар. Ащ иадыгэ тхыбзэ хьарыф 46 хэтыгъ, 28 арап хьарыфых, 4 - персых ыкIи 14 ежь Бэрсэй Умар зэхэпхъагъэу гъусэ зэфишIыгъэ хьарыфых.

Еджагъэх 200 фэдизэрэ

Комментарий къытфэтх

Убедитесь, что Вы ввели всю требуемую информацию, в поля, помеченные звёздочкой (*). HTML код не допустим.