Super User

Super User

Рихьание, ЖъоныгъуакIэм и 19

ЖъоныгъуакIэм и 21-м, Израил щыпсэурэ Адыгэхэм шъыгъо-шIэжъ мафэр Адыгэ къуаджэу Рихьание щыхагъэунэфыкIыщт.

Илъэс къэс Израил щыпсэурэ Адыгэхэр зэхэтэу шъыгъо-шIэжъ мафэр игъэкIотыгъэу хагъэунэфыкIы. Зы илъэсым Рихьанием щыхагъэунэфыкIы адрэ илъэсым Адыгэ къуаджэу Кфар-Кама щыхагъэунэфыкIы.

Мы къуаджитIум нэмыкIэу джыри зы къуаджэ Израил ит Абу Гущ ицIэу. ШIэныгэ лэжьыхэм къызэраIорэмкIэ мы къуаджэр илъэс 500 ипэкIэ Адыгэхэм агъэтIысыгъагъ. Непэ ащ щыпсэухэрэм Адыгабзэ ашIэжьырэп ау ахэм ащыщ бэхэм тилъапсэхэр Адыгэ лъэпкъым щыщых аIо. Мы къуаджэр къалэу Иерусали́м идэжь Iут.

Амман, ЖъоныгъуакIэм и 19

ЖъоныгъуакIэм и 21-м, 2018-рэ илъэсым, Иорданием щылажьэрэ зэфэшъхьаф хасэхэр зэгъусэхэу шъыгъо-шIэжь мафэр хэсэ гупчъэм иунэ щызэдхагъэунэфыкIыщт. Ащ хасэу хэлэжьэщтхэр:
"Адыгэ шIушIэ хасэ гупчъэ", "Кавказым щыпсэурэ Адыгэхэм яныбжьэгъу хасэ", "НыбжьыкIэ хасэ - Алджил Алджадид", "Налщыч уневерситэм къыкIэкIыгъэхэм яхасэ", "Дунае Адыгэ Кулътурэ Академие" ыкIи "Нахьыжъ хасэ".

Зэхахьэр сыхьатэ 19.00-м рагъэжьэныш сыхьатэ 21.00-рэ нэс кIощт.

Зэхахьэм щашIэщтхэр:
- заом хэкIодагъэхэм ясаугъэт къызэIуахыщт.
- Иорданием игимнрэ Адыгэхэм ягимнрэ къырагъэIощт.
- КъурIан къеджэщтых.
- ЗинэкIыгъэхэр хагъэIэжьыщтых.
- Пчъыхьэ нэмазэ ашIыщт.
- Хасэ гупчъэм итхьэматэрэ нахьыжъ хасэм итхьэматэрэ къэгущыIэщтых.
- НыбжьыкIэ хасэм итхьэматэ къэгущыIэщт.
- Филмэу "1864 - Адыгэ лъэпкъ гъэкIод" зыфиIорэм щыщ пычъэгъухэр "Ныбжьэгъу хасэм" къигъэлъэгъощтых, (филмэр зишIыгъэр: Шыкъым Нарт).
- Адыгэ академием ыкIи Налщыч уневерситэм къыкIэкIыгъэхэм ащыщхэм усэхэр къаIощтых.

 

Мыекъуапэ, ЖъоныгъуакIэм и 15

ЖъоныгъуакIэм и 17-р, мэфэку мафэр, нэкIмазэм иапэрэ мафэу макъэ къигъэIугъ Адыгэ Республикэм ыкIи Краснодар шъолъырым ащыпсэурэ бысмэнхэм яхасэ.

Мы нэкIмаэр гъэмафэм зэрэхэтым пае мафэхэр кIэхьыхэу щытыщтых, мафэр сыхьат 17 фэдиз мэхъу. НэкIмаз дахэ тхьэм къафишIынэу бисмэнхэм тафэлъаIо.

НэкIмазэм инэмазэ, инэкI убытын ыкIи ихэIэжь уахътэхэр:

 

nechmaz

 

Москва, жъоныгъуакIэм и 11

Адыгэ щым фэгъэхьыгъэ филм "Щабзэм нахь псынкIэу Щагъдый"

Зэхэзыгъэуцуагъэр: ФилмшIэу Нэгъаплъэ Аскэрбый

Къызщагъэлъэгъощтыр: Урысые Федерацие, къалэу Москва, урамэу Ленинградский проспект, унэу 55.

КIэхьапкIэ (билет) ищыкIагъэп, хэти кIэхьэнэу фит.

19.05.2018, сыхьатэ 16.00.

 

shaghdy

Мыекъуапэ, жъоныгъуакIэм и 11

ЖъоныгъуакIэм и 8-м, 1928-рэ илъэсым Адыгэ Республикэ тхылъ тедзапIэ къызэIуахынэу унашъо ащтэгъагъ.

А мафэм щегъэжьагъэу непэ нэс тхылъ тедзапIэм зэфэшъхьэф тхылъ, джурнал ыкIи нэмыкI тхыгъэ 4200 фэдиз къыдигъэкIыгъ. Пстэури зэхэтэу милион 7 экземпляр мэхъу. А тхыгъэу къыдагъэкIыгъэхэм анахьыбэр АдыгабзэкIэ тхыгъэх.

Адыгэ республикэ тхылъ тедзапIэм ипащэр тхакIоу, УФ-м итхакIохэм я Союз хэтэу Къуикъо Шыхьамбый.

 

shhamby

 

tkhilh2

ЖъоныгъуакIэм и 21-м, дунаем тет Адыгэ пстэуми шъыгъо-шIэжь мафэр хагъэунэфыкIыщт. Урыс-Кавказ заор 1763-рэ щегъэжьагъэу 1864-рэ нэс кIуагъэ.

ШIэныгъэлэжьхэм къызэраIорэмкIэ заом ипэ Адыгэ хэкум Адыгэ милион 3 фэдиз щыпсэущтгъэ. Урысые империем Адыгэ хэкур зещтэ нэужьым мин 50 неIэп Адыгэ хэкум къинэжьыгъагъэр.

Мы хъугъэ-шIагъэр Урысые империем Адыгэ лъэпкъым лъэпкъ гъэкIод къыришIагъэу ащтэгъагъ Адыгэ Республикэм ипарламентрэ (1996) Къэбэртае-Бэлкъар Республикэм ипарламентрэ (1992).

1996-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм ипрезидентгъэу Джармэ Аслъанрэ Адыгэ Республикэм ипарламент итхьэмэтагъэу Салов Евгенийрэ яцIэхэр чIэдзагъэу тхылъ Урысые Федерацием ипарламент фагъэхьыгъагъ Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу. Джащ фэдэу зэфэшъхьэф Адыгэ зэхэт купхэми Урысые Федерацием ипарламент зыфагъэзэгъагъ ау а парламентым лъэпкъ гъэкIод зэрэщыIагъэр ыщтагъэп.

2006-рэ илъэсым хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэ хасэ 25 фэдиз Европэ парламентым тхылъ фагъэхьыгъагъ Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу. Европэ парламентым джэуап къаритыжьыгъагъ а Iофым хэплъэнхэу.

ЖъоныгъуакIэм и 21-м, дунаем тет Адыгэ пстэуми шъыгъо-шIэжь мафэр хагъэунэфыкIыщт. Урыс-Кавказ заор 1763-рэ щегъэжьагъэу 1864-рэ нэс кIуагъэ.

ШIэныгъэлэжьхэм къызэраIорэмкIэ заом ипэ Адыгэ хэкум Адыгэ милион 3 фэдиз щыпсэущтгъэ. Урысые империем Адыгэ хэкур зещтэ нэужьым мин 50 неIэп Адыгэ хэкум къинэжьыгъагъэр.

Мы хъугъэ-шIагъэр Урысые империем Адыгэ лъэпкъым лъэпкъ гъэкIод къыришIагъэу ащтэгъагъ Адыгэ Республикэм ипарламентрэ (1996) Къэбэртае-Бэлкъар Республикэм ипарламентрэ (1992).

1996-рэ илъэсым Адыгэ Республикэм ипрезидентгъэу Джармэ Аслъанрэ Адыгэ Республикэм ипарламент итхьэмэтагъэу Салов Евгенийрэ яцIэхэр чIэдзагъэу тхылъ Урысые Федерацием ипарламент фагъэхьыгъагъ Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу. Джащ фэдэу зэфэшъхьэф Адыгэ зэхэт купхэми Урысые Федерацием ипарламент зыфагъэзэгъагъ ау а парламентым лъэпкъ гъэкIод зэрэщыIагъэр ыщтагъэп.

2006-рэ илъэсым хэкум ыкIи хэхэсым щыщ Адыгэ хасэ 25 фэдиз Европэ парламентым тхылъ фагъэхьыгъагъ Адыгэ лъэпкъ гъэкIодыр ыщтэнэу. Европэ парламентым джэуап къаритыжьыгъагъ а Iофым хэплъэнхэу.

 

Мыекъуапэ, жъоныгъуакIэм и 3

Адыгэ шы лъэпкъхэр зыхэтыхэ шыу зекIоу "Щагъдый ижъогъобын" пчэдыжь къуаджэу Аскъэлае дэкIыгъ. Теуцожь ыкIи Тэхъутэмыкъое районхэм ячылэхэм, Адыгэкъалэ шыухэр адэхьащтых. Шыу зекIом зэкIэ хэтхэр адыгэшых, зэкIэ шыухэм лъэпкъ шъуашэхэр ащыгъэх.

Шыу зекIом хэтхэм мэфи 5 къакIоцI километрэ 260 къакIущт. Чэщырэ чылэхэм къащыуцухэзэ ашIыщт. ЖъоныгъуакIэм и 7 Тэхъутэмыкъуае нэсыщтых, ащ чэщ щырахыщт ыкIи жъоныгъуакIэм и 8 шыу зекIом ипэублэ щегъэжьагъэу ыкIэм нэс хэлэжьагъэ шыхэм шыгъачъэ яIэщт.

Шыу зекIоу "Щагъдый ижъогъобын" общественнэ зэхахьэу "Адыгэ Хасэ - Черкесский парламент" зыфиIорэм ыкIи республикэ пащэхэм зэхащэ. Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Адыгеим ащыщ шыуи I00 ащ хэлажьэ.

Адыгэ быракъхэр зыIыгъ шыухэр апэ итых. Нэтыхъое быракъри ахэм ахэтэу зекIом щызэрахьэ.

 

shiw2

 

shiw4

Бэрэскэжъый, ЖъоныгъуакIэм и 02 2018 06:15

Хасэм хэтыгъэхэр агъэшIонэу зэхахьэ ашIыщт

Амман, 02.05.2018

ЖъоныгъуакIэм и 5-м, Иорданием щылажьэрэ Адыгэ зэхэт купэу "Кавказым щыпсэурэ Адыгэхэм я ныбджэгъу хасэ" зыфиIорэм зэхахьэ ышIыщт. Ар зыфэгъэхьыгъэщтыр хасэм исовет хэтыгъэхэр агъэшIоным пае.

Зэхахьэм къалэу Амман щыIэ Адыгэ клубэу "НыбжьыкIэ хасэ - Алджил Алджадид" иунэ щыкIощт.

Мыекъуапэ, мэлылъфэгъум и 28

Адыгэ лъэпкъым илIыхъужъэу, дзэ пэщэ цIэрыIоу Тыгъужъыкъо Къызбэч исаугъэт къуаджэу Афыпсыпэ къыщызэIуахыгъ. Къызбэч шапсыгъэ пщы лIакъоу ШэрэлIыкъохэм ащыщыгъ. I777 илъэсым псыхъоу Адагум дэжь щыIэгъэ къуаджэ къыщыхъугъ. Онэгум имыкIэу ШэрэлIыкъо Къызбэч Тыгъужъ ыкъор лъэпкъ шъхьафитныгъэм фэбэнагъ. "Черкесием иаслъанкIэ" еджэщтыгъэх.

ШэрэлIыкъо Къызбэч дзэ пэщэ зэкъуагъэп, апэ итэу заощтыгъэ. Нэбгырэ 700 нахь зыхэмыт шапсыгъэ дзэм ипащэу урысыдзэу мин пчъагъэ хъурэм I834 текIуагъэу тарихъым къыхэнагъ. УIэгъэ пчъагъэ телъыгъ, зы уIагъэр кIыжьынэу игъо имыфэзэ онэгум итысхьэщти, зэуапIэм Iухьажьыщтыгъ.

I840 илъэсым уIагъэу тещагъэхэм апкъ къикIэу Тыгъужъыкъо Къызбэч дунаим ехыжьыгъ. Ащ илIыгъэ пщыналъэхэм къахэнагъ.

Кавказ заом илъэхъан Черкесием ишъхьафитныгъэ фэбэнагъэ дзэ пащэм исаугъэт джы Афыпсыпэ дэт. Псыхъоу Убын Афыпс зыщыхэлъэдэжьрэм дэжь Тыгъужъыкъо Къызбэч пыим щыпэуцужьыгъагъ. Арышъ, лъэпкъ лIыхъужъым исаугъэт пае Афыпсыпэ къыхахыгъ.

ШэрэлIыкъо Къызбэч исурэтэу зы къытэнэсыжьыгъ. Инджылызым щыщэу Кавказ заом хэтыгъэ Джеймс Белл ар ышIыгъагъ. ШхоIур ыIыгъэу Тыгъужъыкъо Къызбэч ащ ит, Афыпсыпэ щагъэуцугъэ саугъэтыр ащ тырахыгъ.

 

qizbech2

 

qizbech3

 

Страница 9 из 30